Darmdiversiteit onder druk: dit doet onze moderne leefstijl met je microbioom.

In het boek Missing Microbes laat arts-onderzoeker Martin Blaser iets zien dat veel mensen niet weten. Ons moderne leven heeft onze darmflora sterk verarmd. We verliezen bacteriën die eeuwenlang met ons samenwerkten en onze afweer en stofwisseling ondersteunden. Hij koppelt dit verlies aan de groei van allergieën, overgewicht en auto-immuunziekten. (1)

Het onderstaande plaatje uit dit onderzoek laat dat mooi zien. (1) (Met je wijsvinger en duim kun je het vergroten)

Factoren als het veelvuldig gebruik van antibiotica, een overdreven hygiëne (2-3 x per dag douchen met zeep bijvoorbeeld wat erg slecht is voor je huidflora.), het leven in steden, ultrabewerkte voeding en een lage hoeveelheid inname van vezels hebben grote gevolgen voor onze darmflora. Dit zorgt voor een uitputting van het microbioom.

Dit vergroot weer de kans op verschillende klachten als:

• Autisme gerelateerde klachten
• Angst
• Depressie
• MS
• Astma en overige allergieën
• Ziekte van Crohn
• Prikkelbare darmsyndroom
• Overgewicht
• Diabetes

Lage darmdiversiteit = minder veerkracht.

Je kunt je darmflora vergelijken met een landschap.

Een eenzijdige darmflora lijkt op een woestijn: droog, kwetsbaar en nauwelijks in staat om leven vast te houden. Een gevarieerde darmflora daarentegen is als een weelderig bos: vol leven, veerkrachtig, zelfherstellend en bestand tegen invloeden van buitenaf.

Hoe meet je de diversiteit van de darmflora?

De Shannon-index is een getal dat aangeeft hoe gevarieerd je darmflora is. (2)
Heel eenvoudig uitgelegd meet de Shannon-index twee dingen tegelijk:

• Hoeveel verschillende bacteriesoorten er aanwezig zijn
• Hoe gelijkmatig ze verdeeld zijn

Welk volk heeft de grootste darmdiversiteit?

Traditionele volken laten consequent de grootste rijkdom aan darmbacteriën zien. Het patroon is opvallend eenvoudig: hoe verder we van het natuurlijke leefpatroon afdrijven, hoe sterker de diversiteit van onze darmflora onder druk komt te staan. Dichter bij de natuur betekent meestal: meer microbiële variatie en daarmee meer biologische veerkracht.

De Hadza’s komen naar voren als absolute winnaar.

De Hadza’s springen eruit als duidelijke koplopers. Zij behoren tot de laatste traditionele jager-verzamelaars ter wereld en leven in Tanzania. Hun leefstijl is puur en direct: jagen, verzamelen, honing zoeken, zonder landbouw, zonder veeteelt, in kleine nomadische groepen.

In een ander onderzoek werd de darmdiversiteit van verschillende bevolkingsgroepen met elkaar vergeleken (3). De uitkomst is visueel weergegeven in een zogeheten Wiggum-plot: elke stip staat voor een bacteriegroep. Wat je daar ziet is veelzeggend; de bovenste drie grafieken tonen traditionele volkeren, de onderste drie mensen uit grote steden. Het verschil in diversiteit is in één oogopslag zichtbaar.

Wat kun je zelf doen om je darmdiversiteit te vergroten?

De krachtigste manier om de diversiteit van je microbioom te stimuleren is:
Eet minimaal 40-45 verschillende voedingsmiddelen per week. Eet daarnaast zo min mogelijk bewerkte producten en let op bestrijdingsmiddelen.

Maak echter niet dezelfde fout zoals ik vroeger deed. Denk niet dat alleen voeding een rol speelt. Tijdens mijn onderzoek zag ik bijvoorbeeld dat het biologisch ritme een zeer grote invloed heeft op je darmflora. (4)

Daarnaast is het belangrijk om bepaalde stoffen zoveel mogelijk te vermijden. Hieronder citeer ik een opvallend fragment uit een ander wetenschappelijk onderzoek: (5)

De Shannon index van de darmflora nam toe door stevia, maar daalde door sucralose, cinnamaldehyde, titaniumdioxide, polysorbaat-80 en afwasmiddel. De grootste effecten werden gezien bij afwasmiddel.

Een korte toelichting op deze stoffen:

• Cinnamaldehyde →een synthetische smaakstof
• Sucralose →een kunstmatige zoetstof die niets met suiker te maken heeft
• Titaniumdioxide →veelgebruikt in supplementen als witmaker
• Polysorbate-80 →dit is een emulgator die je veel aantreft in ijs, sauzen, dressings en roomproducten
• Afwasmiddel →de grootste verstorende factor volgens dit onderzoek

Let op:
De laatste zin uit het citaat is het meest opvallend: “De grootste effecten werden gezien bij afwasmiddel.”

Ik kan dit niet genoeg benadrukken:

Restjes afwasmiddel stimuleren de groei van schadelijke bacteriën zoals E. coli en verlagen juist het aantal bifidobacteriën, dit zijn cruciale bacteriën voor de aanmaak van boterzuur en belangrijke vitamines. Een verstoorde samenstelling betekent minder bescherming, minder voeding voor je darmwand en meer risico op klachten. (6)

Met andere woorden: wat je op je bord achterlaat aan chemische restjes kan meer impact hebben dan je denkt. Hele kleine hoeveelheden hebben al een impact 😉

Gebruik daarom bij voorkeur biologisch afbreekbaar afwasmiddel. Wat vet hardnekkig afbreekt, kan tegelijkertijd het ecosysteem in je darmen verstoren. Het is wellicht vreemd, maar nadat ik de borden uit de vaatwasser haal, spoel ik ze nog na met water.

Tot slot

Je darmflora is geen detail, maar een fundament. Vooral de diversiteit ervan bepaalt hoe veerkrachtig je systeem werkelijk is. Voeding speelt daarin een rol, maar is slechts één stukje van een groter biologisch geheel waarin leefstijl, stress, slaap en immuunbalans samenkomen.

Wil je dit grotere plaatje echt doorgronden en begrijpen hoe je wetenschappelijke inzichten vertaalt naar dagelijkse keuzes? Dan vind je in de Darm-Brein masterclass een gestructureerd en verdiepend overzicht. In zes uur en ruim 200 zorgvuldig opgebouwde sheets neem ik je mee langs de belangrijkste studies én praktische toepassingen.

Meer weten over deze masterclass?
Klik dan hier of op het onderstaande plaatje.

Tot de volgende inspiratiemail!

Hartelijke groet,
Ir. ing.  Mohammed Boulahrir
Orthomoleculair therapeut & Klinisch psycho neuro immunoloog