Trage schildklier: symptomen en natuurlijke oplossingen

Trage schildklier: herken de symptomen en wat je eraan kunt doen

Een trage schildklier (hypothyreoïdie) komt vaak voor, vooral bij vrouwen. Je voelt je moe, komt aan zonder duidelijke reden of hebt last van een vertraagd metabolisme. Deze klachten kunnen je dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden. Gelukkig kun je met de juiste kennis en aanpak veel doen om je situatie te verbeteren.

In dit artikel leer je de belangrijkste symptomen van een trage schildklier herkennen, wat de gevolgen kunnen zijn als je niets doet en welke natuurlijke stappen je kunt nemen voor meer energie en een betere hormoonbalans.
Ik geef daarbij een antwoord op de onderstaande vragen.
Wat is een trage schildklier?

• Wat zijn de gevolgen van een onbehandelde trage schildklier?
• Voeding bij een trage schildklier: wat kun je beter vermijden?
• Wat kun je zelf doen aan een trage schildklier?
• Wat gaat er vaak mis bij de diagnose van een trage schildklier?
• Wat is de invloed van chronische stress op de schildklier?
• Hoe vergoot chronische stress de doorlaatbaarheid van je darm?
• Waarom hebben vrouwen vaker last van een trage schildklier?
• Wat is de invloed van de darmen op de schildklier?
• Wat is de invloed van de overgang op de schildklier?
• Wat is de invloed van oestrogeendominantie op de schildklier?
• Hoe herken je een trage schildklier zonder bloedonderzoek?
• Overige veelgestelde vragen over een trage schildklier

Wat is een trage schildklier?

Je schildklier is een kleine, vlindervormige klier in je hals die hormonen aanmaakt. Deze hormonen regelen je stofwisseling, hartslag, lichaamstemperatuur en energieniveau. Bij een trage schildklier maakt deze klier te weinig van deze hormonen aan, waardoor veel processen in je lichaam langzamer gaan verlopen.
Dit komt regelmatig voor: ongeveer 4% van de bevolking heeft een trage schildklier, en vrouwen hebben er 5 tot 8 keer vaker last van dan mannen. De aandoening kan geleidelijk ontstaan, waardoor je de symptomen misschien niet meteen herkent of toeschrijft aan stress of vermoeidheid.

Wat zijn de gevolgen van een onbehandelde trage schildklier

Vrouwen hebben vaak specifieke symptomen bij een trage schildklier. Deze kunnen variëren van mild tot ernstig en hebben grote invloed op je dagelijks functioneren en kwaliteit van leven. De meest voorkomende symptomen van een trage schildklier bij vrouwen zijn:

• Je bent vaak moe, hoe veel je ook slaapt.
• Het afvallen lukt maar niet.
• Je hebt het vaak koud.
• Je vergeet steeds vaker dingen en voelt je mentaal ‘mistig’.
• Je voelt je neerslachtig en nergens echt enthousiast over.
• Je haar is dunner en breekt sneller af.
• Je huid voelt droog en trekkerig, wat je ook smeert.
• Je darmen werken traag, waardoor je vaak last hebt van verstopping.
• Je voelt je zwak en futloos, alsof je lichaam op halve kracht draait.
• Je cholesterol is te hoog, terwijl je gezond eet.
• Je gezicht lijkt ‘voller’ of opgezet, zonder duidelijke reden.
• Je spieren voelen zwaar en pijnlijk, ook zonder intensieve inspanning.
• Je hebt last van pijnlijke gewrichten, alsof je ouder aan het worden bent.

Voeding bij een trage schildklier: wat kun je beter vermijden?

Wat je eet kan invloed hebben op je schildklierfunctie. Bepaalde voedingsmiddelen kunnen de opname van schildkliermedicatie verstoren of de schildklierwerking verder vertragen. Het is belangrijk om bewuste keuzes te maken.
Deze voedingsmiddelen kun je beter beperken bij een trage schildklier:

• Crucifere groenten in rauwe vorm (broccoli, bloemkool, boerenkool) – gekookt zijn ze wel prima
• Soja en sojaproducten
• Gluten, vooral bij mensen met een glutengevoeligheid
• Bewerkte voedingsmiddelen met veel suiker en transvetten

Let op: vermijd deze voedingsmiddelen niet volledig zonder professioneel advies. Een gevarieerd dieet blijft belangrijk voor je algehele gezondheid. Bij de masterclass vrouw en hormoonhuishouding leer je hoe je voeding kunt inzetten om je hormonen in balans te brengen.

Wat kun je zelf doen aan een trage schildklier?

Naast medische behandeling zijn er verschillende natuurlijke manieren om je schildklierfunctie te ondersteunen en je klachten te verminderen. Deze zelfzorgmaatregelen kunnen een waardevol onderdeel zijn van je totaalaanpak.
Praktische tips om je schildklierfunctie te ondersteunen.

• Selenium – Dit mineraal is onmisbaar voor de enzymen die schildklierhormonen activeren. Zonder genoeg selenium werken ze niet goed.
• Zink – Helpt vooral bij een belangrijk schildklierenzym (D1) dat nodig is voor een goede omzetting van hormonen.
• IJzer – Speelt een rol bij de verwerking van schildklierhormonen en heeft een invloed hebben op hoe goed de enzymen werken.
• Vitamine A – Ondersteunt een gezonde schildklier en helpt bij de omzetting van het inactieve T4-hormoon naar de actieve T3-vorm, die het lichaam echt gebruikt.
• Vitamine D – Heeft invloed op de werking van de schildklier en draagt bij aan een goede hormoonbalans.
• Jodium – Dé bouwsteen van schildklierhormonen. Zonder voldoende jodium kan je lichaam simpelweg geen T4 en T3 aanmaken, wat leidt tot een trage schildklier.
• Magnesium – Essentieel voor het activeren van schildklierhormonen en helpt bij ontspanning en stressregulatie, wat indirect de schildklier ondersteunt.

Wat gaat er vaak mis bij de diagnose van een trage schildklier?

Vaak wordt door de huisarts enkel de TSH, T4, vitamine D en soms ook vitamine B12 gemeten.
Ook belangrijk zijn:

• TPO-antilichamen: Meet de hoeveelheid antilichamen tegen het thyroxine peroxidase-enzym, essentieel voor de aanmaak van T3 en T4.
• TBG-antilichamen: Test de mate waarin schildkliercellen worden aangevallen.
• rT3 (reverse T3): Geeft inzicht in de impact van chronische stress, ijzertekort en ontstekingen op de aanmaak van het schildklierhormoon.
• CRP (C-reactief proteïne): Een algemene ontstekingsmarker.
• Ferritine De opslagvorm van ijzer in het lichaam. Een lage ferritinewaarde kan wijzen op een ijzertekort, wat de schildklierfunctie belemmert. IJzer is essentieel voor de omzetting van T4 naar het actieve T3-hormoon.

Wat je dus wilt weten is waarom de schildklier trager werkt. Hoe meer gegevens je hebt, hoe beter je de oorzaak kunt achterhalen. Een trage schildklier als gevolg van een tekort aan voedingsstoffen (denk aan vitamine D, selenium, B12, selenium, etc.) heeft vaak een andere aanpak nodig dan een schildklier waarbij de TPO en TBG verhoogd zijn. Wanneer deze twee verhoogd zijn is dit vaak een aanwijzing voor de auto-immuunziekte Hashimoto. De belangrijkste oorzaak van een trage schildklier. Bij elke auto-immuunziekte valk winst te behalen als je de gezondheid van je darmen verbetert.

Wat is de invloed van chronische stress op de schildklier?

Chronische stress beïnvloedt op verschillende manieren de schildklier. Ten eerste leidt langdurige stress tot een verhoogd verbruik van magnesium. Magnesium is essentieel voor de opname van jodium, een cruciaal mineraal voor de schildklier. Een tekort aan magnesium zorgt voor een verminderde aanmaak van schildklierhormonen. (1)
Daarnaast verhoogt chronische stress de productie van reverse T3 (RT3), een inactieve vorm van het schildklierhormoon. Dit zorgt ervoor dat er minder vrije T3 beschikbaar is, wat de stofwisseling en energieproductie vertraagt. (2)
Verder stimuleert stress de aanmaak van vrije radicalen (zoals reactieve zuurstofspecies, ROS), wat schadelijk is voor de schildklier en de aanmaak van schildklierhormonen verstoort. (3)

Hoe vergoot chronische stress de doorlaatbaarheid van je darm?

Naast de effecten op de schildklier heeft chronische stress ook grote gevolgen voor de darmgezondheid. Het draagt bij aan de ontwikkeling van leaky gut (lekkende darm syndroom), waardoor bacteriële toxines (endotoxines) in de bloedbaan kunnen terechtkomen. Dit zet het immuunsysteem continu onder druk en draagt bij aan een chronisch ontstekingsproces in het lichaam.(x) In het plaatje hieronder heb ik dat weergegeven.
Een chronisch overactief immuunsysteem zie ik als de belangrijkste oorzaken van een trage schilklier omdat het sneller leidt tot auto-immuniteit: in dit geval het aanvallen van het schildklierweefsel. (4)

Waarom hebben vrouwen vaker last van een trage schildklier?

Vrouwen hebben in vergelijking met mannen een hogere oestrogeenspiegel. Oestrogeen verhoogt SBG. SBG staat voor schildklier bindingsglobuline. Dit is een eiwit dat het schildklierhormoon transporteert.  Wanneer een hormoon aan een transporteiwit is gekoppeld is het inactief. Kortom hoe hoger oestrogeen, hoe minder actief schildklierhormoon. (5)
Mannen hebben weer een hogere afgifte van testosteron wat een remmend effect heeft op de aanmaak van ontstekingsstofjes (denk aan Il-6, Il 10 en TNFα). Een lagere ontstekingsgraad zorgt weer voor en gezondere schildklier. (6)

Wat is de invloed van de darmen op de schildklier?

Ongeveer 20% van het zwakke T4 schildklierhormoon wordt in de darmen in het actieve T3 schildklierhormoon omgezet. De darmen hebben daarnaast een belangrijke rol bij de opname van verschillende vitamines en mineralen die noodzakelijk zijn voor een goede werking van de schildkier. (7)
De schildklierziektes van Hashimoto en Graves zijn beide auto-immuunaandoeningen. Bij auto-immuniteit is het belangrijk om altijd naar de darm te kijken. Zo kunnen verkeerde voedingsgewoontes de auto-immuunreactie versterken.
Bij nagenoeg elke auto-immuunreactie zie ik dat mensen goed reageren op het weglaten van gluten, zuivel en peulvruchten. Heb je een auto-immuunaandoening? En wil je nog een stapje verder gaan? Eet dan volgens het Auto-Immuun-Paleo protocol. Op Bol.com tref je verschillende kookboeken aan.

Wat is de invloed van de overgang op de schildklier?

Tijdens de overgang is er relatief meer oestrogeen ten opzichte van progesteron. Dit komt voornamelijk doordat er minder eisprongen plaatsvinden, waardoor de afgifte van progesteron afneemt (aangezien progesteron piekt na een eisprong). Hierdoor ontstaat er een hormonale disbalans, waarbij oestrogeendominantie optreedt.
Deze combinatie – een verhoogde oestrogeenspiegel en een lage progesteronspiegel – vertraagt de schildklierfunctie, omdat de omzetting van T4 naar het actieve T3-hormoon vermindert. Dit leidt tot typische symptomen van een trage schildklier, zoals vermoeidheid, gewichtstoename en een tragere stofwisseling.
Daarnaast raken de bijnieren sneller overbelast tijdens de overgang, omdat ze deels de hormoonproductie van de eierstokken overnemen. Dit verhoogt de aanmaak van cortisol, wat de schildklier verder afremt en de stofwisseling nog meer vertraagt. Hoe meer chronische stress een vrouw voorafgaand aan de menopauze heeft ervaren, hoe groter de belasting op de bijnieren – en daarmee ook op de schildklier.

Wat is de invloed van oestrogeendominantie op de schildklier?

Hierboven heb je gelezen dat een oestrogeendominantie ongunstig is voor de schildklier. Dan volgt automatisch de vraag wat zorgt voor en oestrogeendominantie? Denk hierbij aan overgewicht, chronische stress, insulineresistentie, en lichaamsvreemde oestrogenen (zogenaamde xeno-oestrogenen) die het lichaam binnenkomen via douche- en cosmeticaproducten. Voorbeelden van deze xeno-oestrogenen zijn:  ftalaten, parabenen en Biphesphenol A.

Hoe herken je een trage schildklier zonder bloedonderzoek?

Wil je een eerste indruk krijgen van je schildklierfunctie? Dan kun je de Barnes-test doen, ontwikkeld door Dr. Barnes. Meet je lichaamstemperatuur gedurende drie dagen, vier keer per dag, met een digitale thermometer onder de tong, steeds rond hetzelfde tijdstip.
Een gezonde lichaamstemperatuur ligt tussen de 36,7 en 36,8°C.

• Te lage temperatuur? Dit kan wijzen op een verminderde omzetting van T4 naar T3 of een niet goed afgestemde schildklierbehandeling met te weinig hormoonvervanging.
• Sterk wisselende temperatuur (te hoog en te laag)? Dit kan duiden op een verstoring in de stress-as )ook wel HPA-as genoemd), vaak gekoppeld aan een disbalans in cortisol.

Voor een definitieve diagnose en inzicht in de onderliggende oorzaken is aanvullend laboratoriumonderzoek noodzakelijk.

Overige veelgestelde vragen over trage schildklier

Wat gebeurt er als je niks aan een trage schildklier doet?

Zonder behandeling kunnen de klachten verergeren, wat leidt tot chronische vermoeidheid, aanzienlijke gewichtstoename, depressie, verhoogd cholesterol en hart- en vaatziekten. Bij vrouwen kan het ook vruchtbaarheidsproblemen en onregelmatige menstruaties veroorzaken.

Wat mag je niet eten bij een trage schildklier?

Beperk rauwe crucifere groenten (broccoli, kool), sojaproducten, gluten (bij gevoeligheid) en bewerkt voedsel met veel suiker. Deze kunnen de schildklierfunctie verder vertragen of de opname van medicatie verstoren. Gekookte groenten zijn vaak geen probleem.

Wat kun je zelf doen aan een trage schildklier?

Naast medicatie kun je letten op voldoende jodium, selenium en zink in je voeding, regelmatig bewegen, stress verminderen en goed slapen. Een gebalanceerde leefstijl en gezonde voeding ondersteunen je schildklierfunctie.
Een trage schildklier hoeft je leven niet te beheersen. Door de juiste combinatie van medische behandeling, voeding en leefstijlaanpassingen kun je je energieniveau verbeteren en je klachten verminderen. Bij Power Academy vind je praktische handvatten om je hormoonbalans te verbeteren en je vitaliteit terug te krijgen.
Wil je meer leren over hoe je je hormoonhuishouding kunt optimaliseren? Tijdens de masterclass vrouw en hormoonhuishouding leer je hoe je voeding kunt inzetten om je hormonen in balans te brengen.

6 tips bij een trage schildklier.

Ga niet zelf experimenteren
Vermoed je dat je schildklier traag werkt? Mijn belangrijkste tip: ga niet zomaar zelf aan de slag. Schakel de hulp in van een arts of therapeut. Een goede diagnose begint bij de juiste laboratoriumtesten.
Wil je huisarts niet verder testen dan alleen TSH, T4 en vitamine D? Vraag dan om een verwijzing naar een internist of endocrinoloog voor uitgebreider onderzoek.
Los voedingstekorten op
Je schildklier heeft essentiële voedingsstoffen nodig om goed te functioneren. Zorg er bijvoorbeeld voor dat je voldoende selenium, jodium, magnesium, zink en vitamine B12 binnenkrijgt. Een kwalitatief goede multivitamine kan helpen om eventuele tekorten aan te vullen.
Verminder ontstekingen
Gebruik je schildkliermedicatie/ heb je een trage schildklier? Dan is het cruciaal om ontstekingen zo laag mogelijk te houden. Veel mensen met een traag werkende schildklier ervaren klachten bij het consumeren van gluten en zuivel.
Nog beter is om je voeding af te stemmen op het Auto-immuun Paleo Protocol (AIP), een aanpak die ontstekingen verlaagt en bij veel auto-immuunziekten verlichting geeft Daarnaast speelt omega-3 een belangrijke rol bij het remmen van ontstekingsreacties.

Supplementen die helpen bij het verminderen van oxidatieve stress en schildklier-antilichamen

Andere supplementen die een mooie invloed hebben op het verminderen van oxidatieve stress en antilichamen tegen de schildklier zijn

• Zwarte komijnolie (Nigella Sativa)
• N-Acetyl-L-Cysteïne (NAC)
• Myo-inositol

Bewegen als ontstekingsremmer (maar met mate!)
Regelmatig bewegen helpt bij het verminderen van ontstekingen en ondersteunt een gezonde schildklier. Let wel op dat je niet te intensief sport, want overtraining heeft juist een negatieve invloed op de schildklier.
Voorkom of verminder oestrogeendominantie
Zoals eerder aan bod is gekomen heeft een oestrogeendominantie een negatieve invleod op de schildklier.  Je kunt dit op verschillende manieren verminderen.

• Gebruik schone cosmetica om blootstelling aan lichaamsvreemde oestrogenen (xeno-oestrogenen) te verminderen.
• Let op je koolhydraatinname en zorg dagelijks voor voldoende beweging.
• Eet voldoende vezels, omdat deze in de darmen binden aan overtollig oestrogeen en helpen bij de afvoer.
• Eet vaker kruisbloemige groenten, zoals bloemkool, broccoli, boerenkool, rode kool en spruitjes. Deze bevatten diindolylmethaan (DIM), een stof die helpt bij de afbraak van overtollig oestrogeen.

Zorg voor een gezonde darm en verminder stress.
Dit is wellicht de belangrijkste tip. Ik noem deze twee factoren bewust samen omdat ze elkaar sterk beïnvloeden. Chronische stress zorgt ervoor dat de darmflora uit balans raakt en vergroot de kans op het lekkende darm syndroom. Omgekeerd zorgen ontstekingen in de darm voor meer stress in het lichaam.
Tot de volgende inspiratiemail!
Hartelijke groet,
Ir. ing. Mohammed Boulahrir
Orthomoleculair therapeut & Klinisch psycho neuro-immunoloog
www.poweracademy.nl