De meeste mensen kennen vitamine C als een “weerstandsvitamine”.
Maar dat doet deze bijzondere stof ernstig tekort.
Vitamine C is geen simpele ondersteuning voor een verkoudheid. Het is een cruciale regulator van stress, energieproductie, hormoonaanmaak, huidstructuur en zelfs je stemming. En als je begrijpt waar in het lichaam de hoogste concentraties vitamine C zitten, wordt meteen duidelijk waarom.
Wat zijn de symptomen van een vitamine C tekort?
(Met je wijsvinger en duim kun je het plaatje vergroten)
Je hersenen en bijnieren: grootverbruikers van vitamine C
De hoogste concentraties vitamine C in het lichaam vind je niet in je bloed, maar in je hersenen en bijnieren. (1)
Dat is geen toeval.
De hersenen gebruiken vitamine C intensief voor de aanmaak van neurotransmitters zoals dopamine en noradrenaline. Zonder voldoende vitamine C komt de signaaloverdracht letterlijk onder druk te staan. Tegelijkertijd beschermt vitamine C hersencellen tegen oxidatieve stress en die is daar continu aanwezig door het hoge energieverbruik.
De bijnieren, onze ‘stressklieren’ bevatten zelfs extreem hoge concentraties vitamine C. Bij stress wordt vitamine C versneld verbruikt voor de productie van cortisol en adrenaline. Hoe hoger de stressbelasting, hoe sneller deze reserves dalen.
Dat verklaart ook waarom langdurige stress vaak samenhangt met vermoeidheid, prikkelbaarheid en verminderde veerkracht.
Stress, gelukstofjes en mentale veerkracht.
Voor de aanmaak van serotonine, dopamine en melatonine zijn naast aminozuren meerdere cofactoren nodig. (2). Niet alleen vitamine C (rode cirkel in het plaatje hieronder) is daarbij belangrijk, maar ook verschillende B vitamines en magnesium
Bij chronische stress stijgt de vraag naar vitamine C in de bijnieren. Daardoor blijft er minder over voor “luxere processen” zoals optimale neurotransmitteraanmaak. (3) De balans tussen inspanning en ontspanning raakt verstoord. Je staat constant “aan”. Het is dus niet vreemd dat een lage vitamine C-status geassocieerd wordt met verminderde mentale veerkracht.
Ontsteking, bloedsuiker en verhoogde behoefte.
Uit een recente studie uit Nieuw-Zeeland blijkt dat mensen met prediabetes en diabetes type 2 vaker een lagere vitamine C-status hebben. Opvallend is dat hun vitamine C-behoefte ongeveer anderhalf keer hoger ligt dan die van gezonde mensen. (4)
Eerder was al bekend dat obesitas en diabetes samenhangen met lagere vitamine C-waarden, maar het was onduidelijk of diabetes op zichzelf de behoefte verder verhoogt. Deze studie laat zien dat metabole ontregeling daadwerkelijk leidt tot een verhoogde vitamine C-behoefte.
Hetzelfde geldt voor rokers.
Uit analyse van 11.592 deelnemers blijkt dat rokers lagere serumwaarden hebben dan niet-rokers. Deze negatieve relatie tussen roken en vitamine C-status bleef bestaan, zelfs na correctie voor leeftijd, geslacht, lichaamsgewicht, alcoholgebruik en voedingsinname. (5)
Vitamine C en je huid: meer dan alleen rimpels
Vitamine C is essentieel voor collageenvorming. Zonder vitamine C kunnen aminozuren als glycine en proline geen stabiele collageenstructuur vormen. (6)
Dat zagen ze al in de 17e eeuw bij zeevaarders met scheurbuik. Zonder verse voeding ontstonden bloedingen, zwakte en tandvleesproblemen, allemaal tekenen van instabiel bindweefsel.
Maar collageen is niet alleen belangrijk voor wondgenezing. Het bepaalt ook huidstevigheid, elasticiteit en herstelvermogen. Vitamine C ondersteunt dus letterlijk de structuur van je lichaam.
Collageen doet echter nog veel meer voor de huid zoals je in het plaatje hieronder ziet. (7) Dit is slechts een kleine opsomming, wil je hierover meer lezen dan raad ik je aan om dit onderzoek te lezen.
(Met je wijsvinger en duim kun je het onderstaande plaatje vergroten)
Je immuunsysteem: eerste verdedigingslinie
Je immuunsysteem begint niet diep in je lichaam, maar aan de grens: je slijmvliezen.
Vitamine C helpt deze barrières sterk en veerkrachtig te houden. Daarnaast ondersteunt het de werking van witte bloedcellen zoals neutrofielen, lymfocyten en natural killer cells.
Wat weinig mensen weten: tijdens een infectie stapelen immuuncellen grote hoeveelheden vitamine C op. Waarom? Omdat ze onder hoge oxidatieve druk werken. Zonder voldoende vitamine C raken ze sneller uitgeput. (8)
Wanneer is extra inname zinvol?
Volgens de Gezondheidsraad bedraagt de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine C voor volwassenen: 75mg. (9) Let wel; deze aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is gericht op het voorkomen van een risico op een klacht. Dat is dus het absolute minimum.
Steeds meer onderzoekers pleiten voor hogere innames, rond de 200 mg per dag om weefselvoorraden te verzadigen. Een meta-analyse van 14 studies liet zien dat een vitamine C-inname van ongeveer 450 mg per dag het risico op sterfte door alle oorzaken aanzienlijk verlaagt. (10)
De optimale hoeveelheid hangt sterk af van je leefstijl.
- Rook je?
- Ervaar je veel stress?
- Train je intensief?
- Heb je metabole ontregeling?
- Gebruik je maagzuurremmers of andere medicatie?
Dan ligt je behoefte waarschijnlijk hoger dan het minimum.
Zelf gebruik ik regelmatig 250 mg per dag. In intensieve periodes verhoog ik dit naar 2 × 250 mg. Niet omdat het moet, maar omdat de moderne leefstijl vaak méér vraagt dan alleen het voorkomen van een tekort.
Wanneer is vitamine C schadelijk?
Vitamine C heeft een lage toxiciteit en wordt niet geacht ernstige bijwerkingen te veroorzaken, zelfs niet bij hoge innames. Er is wel een veilige bovengrens vastgesteld van 2.000 milligram per dag om het risico op maag- en darmklachten, zoals diarree, te beperken, klachten die soms optreden bij hogere doseringen vitamine C. (11)
Tegelijkertijd is er geen wetenschappelijk bewijs dat vitamine C in hogere doseringen schadelijk is voor de gezondheid. Om je en idee te geven: binnen de Niet Toxische Tumor Therapie krijgen mensen onder medische begeleiding vaak meer dan 50 gram (!) (dus geen mg) intraveneus vitamine C in de bloedbaan ingespoten.
Een nuance: niet direct na je training
Interessant genoeg is er één moment waarop hoge doseringen mogelijk minder verstandig zijn: direct na een intensieve training.
Training veroorzaakt tijdelijk oxidatieve stress. Die vrije radicalen fungeren als signaalstoffen voor adaptatie: spiergroei, mitochondriale aanmaak en verbeterde insulinegevoeligheid.
Dit principe heet hormese: een tijdelijke stressprikkel maakt het lichaam veerkrachtiger. Wanneer je direct na je training hoge doses antioxidanten, zoals vitamine C, inneemt, kun je dit natuurlijke signaal dempen. Onderzoek laat zien dat antioxidantensuppletie mogelijk de trainingseffecten niet verbetert en zelfs belangrijke adaptaties kan afremmen. (12)
Wist je dat sommige medicijnen de opname van vitamine C verminderen?
Denk hierbij aan: maagzuurremmers, niet-steroïde ontstekingsremmers (NSAIDs), bloeddrukverlagende middelen en orale anticonceptiemiddelen (de pil). (13) (14)
In welke voedingsmiddelen tref je veel vitamine C aan?
Welke vormen van vitamine C zijn er?
Je hebt natuurlijke vitamine C direct gewonnen uit vruchten en daarnaast de synthetische variant. Synthetische vitamine C wordt industrieel geproduceerd uit suikers (meestal glucose) via een proces dat fermentatie en chemische stappen combineert.
Chemisch gezien is synthetische vitamine C identiek aan natuurlijke vitamine C. Nagenoeg alle onderzoeken met vitamine C zijn gedaan met de synthetische variant. Het grote voordeel van synthetische vitamine C is ook dat het veel goedkoper is dan vitamine C.
Wanneer je vitamine C als supplement neemt, is er ook nagenoeg geen verschil tussen synthetische en natuurlijke vormen van vitamine C. Dat blijkt uit deze studies. (15, 16)
Welke supplement heeft mijn persoonlijke voorkeur?
Ondanks de lagere prijs en de chemische gelijkenis heeft natuurlijke vitamine C mijn voorkeur. Natuurlijke vitamine C zit in een matrix met andere stoffen (zie ook het plaatje hieronder), denk hierbij aan: bioflavonoïden, polyfenolen en andere cofactoren. Ik geloof dat moeder natuur deze stofjes er niet voor niets in heeft gezet.
Hieronder tref je de natuurlijke vitamine C aan in onze webshop die mijn voorkeur heeft. Deze bestaat uit een blend van verschillende natuurlijke stoffen als: acerola, amla en camu camu bessen en bevat 250 mg per schep. Klik hier of op het plaatje hieronder voor meer info over dit supplement.
Tot slot
Vitamine C is geen simpele weerstandsvitamine.
Het is een fundamentele regulator van:
- Stressrespons
- Neurotransmitteraanmaak
- Collageenvorming
- Immuunfunctie
- Metabole bescherming
Hoe meer stress je ervaar of weinig groente eet hoe groter de kans op een tekort aan deze belangrijke vitamine.
Tot de volgende inspiratiemail!
Hartelijke groet,
Ir. ing. Mohammed Boulahrir
Orthomoleculair therapeut & Klinisch psycho neuro immunoloog
