Vroegkinderlijk trauma en gezondheid: het verborgen verband met ziektes.

Wat is de relatie tussen vroegkinderlijk trauma en het ontstaan van ziektes?

De onderstaande grafiek laat zien hoe jeugdtrauma (Childhood Trauma/ CT) de kans vergroot op het krijgen van lichamelijke (blauw) en psychische (roze) klachten later in het leven. Als je hier klikt tref je de link naar de studie. (1)

Elke stip in de grafiek laat de gemiddelde variatie zien. (Gebruik je duim en wijsvinger om het plaatje te vergroten)
Eenvoudig gezegd:

• Auto-immuunziekten → waarde is 4, kortom auto-immuunaandoeningen komen gemiddeld 4 keer vaker voor bij mensen met jeugdtrauma/ vroegkinderlijk stress.
• Hartziekten, diabetes en artritis → verhoogd risico. Waardes liggen tussen 1,5 en 3.

De impact van jeugdtrauma is groter op psychische gezondheid (roze lijn) dan op lichamelijke gezondheid (blauwe lijn).

• Slaapgerelateerde klachten komen 4 keer vaker voor bij mensen met jeugdtrauma
• Depressies komen meer dan 2 keer vaker voor bij mensen met jeugdtrauma.
• Angstgerelateerde klachten komen bijna 2 keer zo vaak voor.

Wat verklaart deze relatie?

Bij jonge kinderen is het zenuwstelsel en met name de prefrontale cortex nog in ontwikkeling. Wanneer er in deze cruciale fase veel stress of trauma is, leert het brein om sneller in de overlevingsstand te staan.

Gevolg: De stress-as (hypothalamus → hypofyse → bijnieren) wordt hypergevoelig ingesteld. Dit betekent dat je lichaam later in het leven sneller cortisol aanmaakt bij stress. Hoe meer stresshormonen, hoe meer ontstekingen en dit vergroot de kans op het krijgen van vele chronische aandoeningen.

In het plaatje hieronder uit deze studie is dat mooi weergegeven. (2) Hoe meer psychologische stress gedurende de jeugd (B), hoe groter de ‘biologisch reactiviteit’ oftewel hoe meer het zenuwstelsel uit balans raakt. Als je goed kijkt zie ook dat heel weinig stress gedurende de jeugd ook niet optimaal is. Een klein beetje stress/cognitieve uitdaging is dus uiteindelijk essentieel voor onze weerbaarheid in hert latere leven. (!)

Laten we nog en stapje dieper gaan en ons de volgende vraag stellen:

Hoe beschadigd vroegtijdig stress het zenuwstelsel?
Waarom zorgt dit voor meer stress in het latere leven?
Op deze vraag geeft Dominic Caul en collega’s een uitgebeld antwoord in deze studie. (3)

Het onderstaande plaatje komt uit dezelfde studie en laat zien wat chronische stress in de jeugd doet met je hersenen.

De afbeelding toont twee piramidale neuronen (PL). Dit zijn zenuwcellen die een cruciale rol spelen in geheugen, emotie en cognitieve functies.

🔹 Links zie je een gezond neuron met lange vertakkingen en rijke dendrieten. Dit zorgt voor veel verbindingen tussen hersencellen, waardoor je flexibel kunt reageren op wat er gebeurt.

🔹 Rechts zie je wat er gebeurt onder hevige, langdurige stress in de jeugd: de takken worden korter, de dendrieten dunner en het aantal verbindingen neemt sterk af.

Gevolg: je zenuwstelsel ontwikkelt zich minder volledig. Dit betekent dat je hersenen minder flexibel reageren, je moeilijker schakelt in stressvolle situaties en je gevoeliger wordt voor overprikkeling.

Hoe heviger het trauma/chronische stress tijdens de eerste levensjaren , des te minder goed je zenuwstelsel ontwikkel is.

Kortom

Wanneer je als kind opgroeit met te veel stress of te weinig veiligheid, ontwikkelt je zenuwstelsel zich dus anders. Het leert overleven, niet ontspannen.

Een minder goed ontwikkeld zenuwstelsel kan je emoties niet goed reguleren of ontladen. Je lichaam onthoudt het oude gevaar en reageert alsof het er nog steeds is. Daardoor schiet je sneller in een freeze-reactie: je bevriest, niet omdat de situatie écht levensbedreigend is, maar omdat je lichaam een oud patroon herkent.

Je raakt meer in je hoofd en verliest langzaam de verbinding met je lichaam…
met je buikgevoel, je intuïtie, juist die innerlijke kompasnaald die je helpt te voelen wat goed voor je is.

En wat vaak gebeurt, is dat we dit jarenlang compenseren. We houden onszelf overeind door harder te werken, sterker te zijn, door te “functioneren”. Maar diep vanbinnen staat het zenuwstelsel al die tijd op spanning.

Vind je dit interessant en wil je meer weten wat je kunt doen bij vroegkinderlijk trauma?

In het boek Emotionele Gezondheid heb ik mijn belangrijkste inzichten, meer dan 20 jaar praktijkervaring en de lessen die mij persoonlijk hebben geholpen gebundeld. Dit boek heeft al duizenden mensen geholpen om zichzelf beter te begrijpen en meer innerlijke rust te ervaren.

Klik hier of op het onderstaande plaatje als je meer wilt lezen over het boek.

Tot de volgende inspiratiemail!

Hartelijke groet,

Ir. ing. Mohammed Boulahrir
Orthomoleculair therapeut & Klinisch psycho-neuro-immunoloog